Nie uwierzysz co wyczytałam na temat kwasów omega!

Kwasy tłuszczowe są zbudowane z łańcucha węglowodorowego, na jednym końcu znajduje się grupa metylowa, a na drugim grupa karboksylowa. Wyróżnia się nasycone i nienasycone kwasy tłuszczowe. W nasyconych kwasach tłuszczowych między atomami węgla występują jedynie wiązania pojedyncze. Kwasy tłuszczowe nienasycone natomiast mają jedno lub więcej podwójnych wiązań między atomami węgla. Ich liczba pozwala określić stopień nasycenia kwasu, jednonienasycone mają jedno wiązanie podwójne między atomami węgla, a kwasy wielonienasycone dwa lub więcej.

Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 są kwasami wielonienasyconymi, różnią się położeniem pierwszego podwójnego wiązania od strony grupy metylowej. W kwasach omega-3 wiązanie to znajduje się przy trzecim atomie węgla, natomiast w kwasach omega-6 przy szóstym atomie węgla, licząc od ostatniego, położonego najdalej od grupy karboksylowej atomu węgla, oznaczonego jako omega.

Grupę kwasów tłuszczowych omega-3 stanowią:

• kwas α-linolenowy (ALA),

• kwas eikozapentaenowy (EPA),

•kwas dokozaheksaenowy (DHA).

Natomiast do kwasów omega-6 zalicza się:

•kwas linolowy (LA),

• kwas arachidonowy (AA).

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe wpływają na procesy zachodzące w komórkach już na poziomie molekularnym. Kwasy omega mogą wpływać na funkcję komórek przez samą obecność w nich. EPA i DHA dostarczone do komórki zastępują w KWASY WIELONIENASYCONE błonach komórkowych miejsce kwasów nasyconych i/lub kwasów wielonienasyconych omega-6. Zwiększona ilość kwasów omega-3 zmniejsza stężenia czynników prozapalnych w komórce, gdyż to kwasy omega-6 są prekursorami tych czynników. Ponadto obecność kwasów omega w błonie komórkowej zwiększa jej płynność, zapewniając prawidłowe funkcjonowanie komórek, np. mięśnia sercowego czy układu nerwowego.

 

Badania prowadzone na płytkach krwi wykazały właściwości proagregacyjne i  prozakrzepowe czynników prozapalnych. Kwasy omega-3 przez mechanizmy hamujące rozwój stanów zapalnych ograniczają nadmierną krzepliwość krwi.

Przeciwzakrzepowe właściwości kwasów omega-3, mogą być związane ze zmniejszeniem stężenia fibrynogenu w wyniku spożywania tych kwasów.

Innym mechanizmem, przez który kwasy omega-3 wpływają na funkcjonowanie komórek, jest regulacja ekspresji genów. Kwasy omega-3 regulują ekspresję genów związanych z procesami prozapalnymi. Jednym z takich czynników transkrypcyjnych jest NF-κB (nuclear factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells). Wiele komórek zawiera w swojej błonie receptor GPR120 swoisty dla DHA.

Kwas dokozaheksaenowy, łącząc się z tym receptorem, uruchamia kaskadę enzymatyczną, która przekazuje sygnał hamujący aktywność NF-κB. Obniżenie jego aktywności zmniejsza intensywność procesu zapalnego.

Kwasy omega-3 wpływają również na aktywność białek o charakterze transkrypcyjnym: PPAR (peroxisome proliferator-activated receptors), HNF-4 (hepatocyte nuclear factor 4), FXR (farnesoid X receptor), LXR (liver X receptor)

Niezależnie od mechanizmu działania kwasy omega-3 wykazują działanie:

– przeciwzapalne (1),

– przeciwzakrzepowe (2)

– antyarytmiczne, przeciwmiażdżycowe, redukują stężenie triglicerydów, poprawiają profil lipidowy krwi (3,4,5)

– zmniejszają wytwarzanie czynników prozapalnych (interleukiny 1, czynnika martwicy nowotworów) (6),

– zmniejszają występowanie klinicznych objawów łuszczycy (7),

– wykazują działanie antydepresyjne, biorąc udział w budowie dopaminy i serotoniny (8, 9 ),

– minimalizują ryzyko alergii (10).

Zastosowanie kwasów omega-3 i omega-6 w medycynie.

Choroby układu krążenia.

Obecnie w krajach średnio i słabo rozwiniętych choroby układu krążenia są przyczyną aż 80% zgonów, a WHO przewiduje dalszy rozwój schorzeń sercowo-naczyniowych. Zwiększone spożycie kwasów omega-3 może przeciwdziałać ich rozprzestrzenianiu się.

Kwasy omega charakteryzują się działaniem:

– antyarytmicznym,

– przeciwzakrzepowym,

– przeciwmiażdżycowym,

– ponadto poprawiają funkcje śródbłonka naczyniowego,

– redukują stężenie triglicerydów oraz obniżają ciśnienie tętnicze (11,12,13].

 

Suplementacja kwasami omega przynosi nie tylko pozytywne skutki w zmniejszeniu liczby nagłych zgonów sercowych, ale również w redukcji śmiertelności u osób po świeżo przebytym zawale serca (14)

Zapobieganie zgonom z powodu zawału serca jest możliwe przez zwiększenie stabilizacji błon komórkowych mię- śnia sercowego, co powoduje że komórki stają się mniej podatne na bodźce proarytmogenne. Jest to uzupełniane przez plejotropowe działanie kwasów omega-3 na śródbłonek naczyniowy, efekt hipotensyjny oraz obniżanie stężenia triglicerydów [14,15,16].

Optymalizacja profilu lipidowego przez kwasy omega-3 zachodzi jednak nie tylko w wyniku redukcji stężenia cholesterolu LDL we krwi oraz podwyższania cholesterolu HDL, ale również redukcji triglicerydów, ograniczając tym samym występowanie chorób wieńcowych [17].

Kwasy omega-3 wykazują również działanie przeciwzakrzepowe, co zapobiega tworzeniu się skrzepów wewnątrznaczyniowych, większą aktywność antyagregacyjną wykazuje kwas eikozapentaenowy [18].

Otyłość i zespół metaboliczny

Otyłość jest jedną z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych, sprzyja rozwojowi takich chorób jak dyslipidemia, choroba wieńcowa, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze. Może to prowadzić do przedwczesnej śmierci. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 odgrywają ważną rolę w profilaktyce i leczeniu otyłości [19,20,21].

Osoby otyłe mają niższe stężenie kwasów omega-3 w osoczu w porównaniu do osób z prawidłową masą ciała [20]. Przeprowadzono badanie, w którym określono wpływ dwumiesięcznej suplementacji kwasami omega-3 na zmianę masy ciała u otyłych kobiet po menopauzie chorych na cukrzycę. Stwierdzono u nich spadek masy ciała i zmniejszenie średnicy adipocytów [22].

Dorosłe osoby z nadwagą, spożywające dietę bogatą w kwasy omega-3, odczuwały mniejszy głód dwie godziny po posiłku niż osoby spożywające dietę ubogą w te kwasy. Badania potwierdzają rolę kwasów omega-3 w regulacji apetytu u ludzi. EPA i DHA, oprócz korzystnego wpływu na przyspieszenie metabolizmu, zmniejszają apetyt, zwiększają uczucie sytości, co prowadzi do ograniczenia spożycia żywności [23,22,24].

Stany zapalne

Stany zapalne są spowodowane nadmiernym wytwarzaniem eikozanoidów – prostaglandyny E2 i leukotrienów B4, które powstają z kwasów omega-6. Badania wykazały, że zwiększone spożycie kwasów omega-3 w stosunku do kwasów omega-6 w diecie, a tym samym wzrost stężenia EPA i DHA w organizmie, zmniejsza częstość występowania wielu przewlekłych chorób o podłożu zapalnym [25,26].

PODSUMOWANIE

Dzięki kwasom omega błona komórkowa lepiej funkcjonuje, a to usprawnia wszystkie procesy życiowe już od poczęcia. Kwasy omega-3 poprawiają pracę mózgu, serca, zapobiegają powstawaniu zakrzepów i zatorów, przeciwdziałają procesom zapalnym w tętnicach, zmniejszając tempo rozwoju miażdżycy. Zwiększają odporność organizmu, chronią przed zaburzeniami emocjonalnymi i chorobami nowotworowymi. Stosuje się je w leczeniu łagodnego nadciśnienia tętniczego, astmy oskrzelowej, atopowego zapalenia skóry, depresji, głównie u kobiet w ciąży, gdy niewskazane jest przyjmowanie leków antydepresyjnych. Są niezbędne do kształtowania i pracy mózgu już od początku życia płodowego.

Korzyści ze stosowania kwasów omega-3 zaobserwowano także w leczeniu dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenia stawów (juvenile idiopathic arthritis; JIA). Jest to najczęstsza przewlekła choroba reumatyczna stawów u dzieci, która charakteryzuje się stanem zapalnym stawów, bólem stawów, gorączką, zmęczeniem, wysypką oraz zapaleniem błony naczyniowej oka.

Chorobą o podłożu zapalnym jest łuszczyca, charakteryzuje się hiperproliferacją keratynocytów w połączeniu z wyraźnie zwiększonym unaczynieniem skóry.

Fenyloketonuria

Fenyloketonuria jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, która dziedziczy się autosomalnie, recesywnie. Charakteryzuje się podwyższonym stężeniem fenyloalaniny we krwi, co jest spowodowane niedoborem enzymu hydroksylazy fenyloalaninowej. Potwierdzono, że wczesne rozpoczęcie leczenia, polegające na wdrożeniu diety eliminacyjnej, niskofenyloalaninowej umożliwia prawidłowy rozwój pacjentów. Dzieci z fenyloketonurią mają nieco niższe IQ (intelligence quotient) oraz osiągają gorsze wyniki w nauce, w porównaniu z ich zdrowymi rówieśnikami. Wielu chorych cierpi na zaburzenia kon- centracji oraz ma wydłużony czas reakcji. Prawdopodobnie ma to związek z mniejszym stężeniem w osoczu i czerwonych krwinkach kwasów omega-3, a zwłaszcza DHA [27].

Depresja

W depresji obserwuje się obniżone stężenie kwasów omega-3 w organizmie oraz brak odpowiednich proporcji między kwasami omega-6 i -3 [28]. W krwinkach czerwonych pacjentów, cierpiących na depresję nawracającą, odnotowuje się niższe stężenia DHA oraz EPA w porównaniu z krwinkami osób zdrowych. Pacjenci chorzy na depresję oraz z niektórymi zaburzeniami somatycznymi mają również wyższy niż prawidłowy stosunek AA/EPA i AA/DHA [29].

Przyjmowanie więc pożywienia bogatego w kwasy omega-3 lub suplementów diety z tymi kwasami pomaga poprawić stosunek omega-6/omega- 3. Kwasy te wykazują działanie antydepresyjne, gdyż są substratem w procesie syntezy tzw. ,,hormonów szczęścia”: dopaminy i serotoniny [30,29].

Przeprowadzono badanie, którego celem było określenie wpływu kwasów omega na ogólny stan psychiczny osób z depresją. Pacjentów podzielono na dwie grupy, z których jedna otrzymywała kwasy omega-3: EPA oraz DHA, natomiast druga – olej z oliwek jako placebo. Po zakończeniu badania zaobserwowano, że w grupie osób otrzymujących EPA i DHA, w porównaniu z grupą placebo, zmniejszyło się zmęczenie, depresji, lęk czy gniew oraz ogólnie poprawiło się samopoczucie [30].

Badania przeprowadzone przez Hibbena i Gow wykazały, że zastosowanie w diecie amerykańskich wojskowych tradycyjnej diety śródziemnomorskiej bogatej w wielonienasycone kwasy tłuszczowe sprzyja zmniejszeniu występowania depresji, agresji impulsywnej czy samobójstw [31].

Pozytywny wpływ działania kwasów omega-3 na lekkie stany depresyjne obserwowano również u pierworódek. Sugeruje to, że suplementacja wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi jest odpowiednim sposobem na wyjście z depresji w czasie ciąży bez późniejszych działań niepożądanych dla matki i niemowląt [31]. W innych badaniach natomiast stwierdzono tylko nieznaczną zależność między stosowaniem kwasów omega-3 i -6 w okresie ciąży, a wystąpieniem depresji poporodowej [33,34,35].

Tutaj możesz bezpłatnie zalogować się i sprawdzić pełną ofertę. 

Facebook. 

______________________________

Źródło: 

(Łoś-Rychalska E., Czerwionka-Szaflarska M.: Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe szeregu omega-3 w diecie kobiet ciężarnych, karmiących, niemowląt i małych dzieci. Gastroenterol. Pol., 2010; 17: 304-312)

Calder P.C.: N-3 polyunsaturated fatty acids and inflammation: from molecular biology to the clinic. Lipids, 2003; 38: 343-352

Mori T.A., Beilin L.J., Burke V., Morris J., Ritchie J.: Interactions between dietary fat, fish, and fish oils and their effects on platelet function in men at risk of cardiovascular disease. .Arterioscler. Thromb. Vasc. Biol., 1997; 17: 279-286

Oosthuizen W., Vorster H.H., Jerling J.C., Barnard H.C., Smuts C.M., Silvis N., Kruger A., Venter C.S.: Both fish oil and olive oil lowered plasma fibrinogen in women with high baseline fibrinogen levels. Thromb. Haemost., 1994; 72: 557-562

Oh D.Y., Talukdar S., Bae E.J., Imamura T., Morinaga H., Fan W., Li P., Lu W.J., Watkins S.M., Olefsky J.M.: GPR120 is an omega-3 fatty acid receptor mediating potent anti-inflammatory and insulin-sensitizing effects. Cell, 2010; 142: 687-698

Deckelbaum R.J., Worgall T.S., Seo T.: n-3 fatty acids and gene expression. Am. J. Clin. Nutr. 2006; 83: S1520-S1525

(1) Kozłowska-Wojciechowska M.: Dieta a zespół metaboliczny. Jaki tłuszcz i w jakiej ilości jest niezbędny w diecie pacjentów z zespołem metabolicznym? Kardiol. Oparta na Faktach, 2010; 1: 29-32

(2) Mori T.A., Beilin L.J., Burke V., Morris J., Ritchie J.: Interactions between dietary fat, fish, and fish oils and their effects on plate- let function in men at risk of cardiovascular disease. .Arterioscler. Thromb. Vasc. Biol., 1997; 17: 279-286

(3) Broncel M.: Blaski i cienie stosowania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w chorobie niedokrwiennej serca – wyniki badania ALPHA OMEGA. Kardiol. Op. Fakt., 2010; 4: 326-332 

(4) Kornacewicz-Jach Z., Przybycień K.: Rola kwasów omega-3 w optymalizacji standardowej farmakoterapii w prewencji wtórnej choroby wieńcowej. Post. Kardiol. Interw., 2009; 5: 99-107 

(5) Mozaffarian D.: Fish and n-3 fatty acids for the prevention of fatal coronary heart disease and sudden cardiac death. Am. J. Clin. Nutr., 2008; 87: 1991S-1996S

6) Gheita T., Kamel S., Helmy N., El-Laithy N., Monir A.: Omega-3 fatty acids in juvenile idiopathic arthritis: effect on cytokines (IL-1 and TNF-α), disease activity and response criteria. Clin. Rheumatol., 2012; 31: 363-366

(7) Balbás G.M., Regana M.S., Millet P.U.: Study on the use of omega-3 fatty acids as a therapeutic supplement in treatment of psoriasis. Clin. Cosmet. Investig. Dermatol., 2011; 4: 73-77

(8) Knefel K., Hese R.T.: Kwasy omega-3 a zaburzenia depresyjne, lękowe i schizofrenia. Psychiatr. Prakt. Klin., 2009; 2: 140-145 

(9) Nemets B., Stahl Z., Belmaker R.H.: Addition of omega-3 fatty acid to maintenance medication treatment for recurrent unipolar depressive disorder. Am. J. Psychiatry, 2002; 159: 477-479

(10) D‘Vaz N., Meldrum S.J., Dunstan J.A., Martino D., McCarthy S., Metcalfe J., Tulic M.K., Mori T.A., Prescott S.L.: Postnatal fish oil supplementation in high-risk infants to prevent allergy: random- ized controlled trial. Pediatrics, 2012; 130: 674-682

11 – Cabo J., Alonso R., Mata P.: Omega-3 fatty acids and blood pres sure. Br. J. Nutr., 2012; 107 (Suppl. 2): 195-200

12- Cichosz G., Czeczot H.: Stabilność oksydacyjna tłuszczów jadalnych – konsekwencje zdrowotne, Bromat. Chem. Toksykol., 2011; 44: 50-60

13 – Wcisło T., Rogowski W.: Rola wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w organizmie człowieka. Cardiovasc. Forum, 2006; 11: 39-43

14 – Broncel M.: Blaski i cienie stosowania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w chorobie niedokrwiennej serca – wyniki badania ALPHA OMEGA. Kardiol. Op. Fakt., 2010; 4: 326-332

15 – Cabo J., Alonso R., Mata P.: Omega-3 fatty acids and blood pressure. Br. J. Nutr., 2012; 107 (Suppl. 2): 195-200

16 – Holm T., Andreassen A.K., Aukrust P., Andersen K., Geiran O.R., Kjekshus J., Simonsen S., Gullestad L.: Omega-3 fatty acids improve blood pressure control and preserve renal function in hypertensive heart transplant recipients. Eur. Heart J., 2001; 22: 428-436

17 – Mozaffarian D., Wu J.H.: Omega-3 fatty acids and cardiovasc lar disease: effects on risk factors, molecular pathways, and clinical events. J. Am. Coll. Cardiol., 2011; 58: 2047-2067

18 – Russell F.D., Bürgin-Maunder C.S.: Distinguishing health benefits of eicosapentaenoic and docosahexaenoic acids. Mar. Drugs, 2012; 10: 2535-2559

[19] Ahima R.S., Antwi D.A.: Brain regulation of appetite and satiety. Endocrinol. Metab. Clin. North Am., 2008; 37: 811-823

[20] Greenberg A.S., Obin M.S.: Obesity and the role of adipose tis- sue in inflammation and metabolism. Am. J. Clin. Nutr., 2006; 83: 461S-465S

[21] Kolanowski W.: Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 – znaczenie zdrowotne w obniżaniu ryzyka chorób cywilizacyjnych. Bromat. Chem. Toksykol., 2007; 3: 229-237

[22] Kabir M., Skurnik G., Naour N., Pechtner V., Meugnier E., Rome S., Quignard-Boulangé A., Vidal H., Slama G., Clément K., Guerre- -Millo M., Rizkalla S.W.: Treatment for 2 mo with n 3 polyunsatura- ted fatty acids reduces adiposity and some atherogenic factors but does not improve insulin sensitivity in women with type 2 diabetes: a randomized controlled study. Am. J. Clin. Nutr., 2007; 86: 1670-1679

[23] Golub N, Geba D., Mousa S.A., Williams G., Block R.C.: Greasing the wheels of managing overweight and obesity with omega-3 fatty acids. Med. Hypotheses, 2011; 77: 1114-1120

[24] Thorsdottir I., Tomasson H., Gunnarsdottir I., Gisladottir E., Kiely M., Parra M.D., Bandarra N.M., Schaafsma G., Martinéz J.A.: Randomized trial of weight-loss-diets for young adults varying in fish and fish oil content. Int. J. Obes., 2007; 31: 1560-1566

[25] Dawczynski C., Hackermeier U., Viehweger M., Stange R., Spring- er M., Jahreis G.: Incorporation of n-3 PUFA and γ-linolenic acid in blood lipids and red blood cell lipids together with their influence on disease activity in patients with chronic inflammatory arthritis – a randomized controlled human intervention trial. Lipids Health Dis., 2011; 10: 130

[26] Kremmyda L.S., Vlachava M., Noakes P.S., Diaper N.D., Miles E.A., Calder P.C.: Atopy risk in infants and children in relation to early exposure to fish, oily fish, or long-chain omega-3 fatty acids: a systematic review. Clin. Rev. Allergy Immunol., 2011; 41: 36-66

[27] Beblo S., Reinhardt H., Demmelmair H., Muntau A.C., Koletzko B.: Effect of fish oil supplementation on fatty acid status, coordination, and fine motor skills in children with phenylketonuria. J. Pediatr., 2007; 150: 479-484

[28] Riemer S., Maes M., Christophe A., Rief W.: Lowered ω-3 PUFAs are related to major depression, but not to somatization syndrome. J. Affect. Disord., 2010, 123: 173-180

[29] Lok A., Assies J., Koeter M.W., Bockting C.L., Wouters L.F., Mock- ing R.J., Schene A.H.: Sustained medically unexplained physical symptoms in euthymic patients with recurrent depression: pre- dictive value for recurrence and associations with omega 3 – and 6 fatty acids and 5-HTTLPR? J. Affect. Disorders, 2012; 136: 604-611

[30] Kokoszka A.: Szansa na poprawę skuteczności leczenia schizofrenii i depresji? Przegląd wyników badań suplementacji omega-3 wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Przew. Lek., 2007; 10: 20-26

[31] Hibbeln J.R., Gow R.V.: The potential for military diets to reduce depression, suicide, and impulsive aggression: a review of current evidence for omega-3 and omega-6 fatty acids. Mil. Med., 2014; 179 (Suppl.): 117-128

[32] Kaviani M., Saniee L., Azima S., Sharif F., Sayadi M.: The effect of omega-3 fatty acid supplementation on maternal depression during pregnancy: a double blind randomized controlled clinical trial. Int. J. Community Based Nurs. Midwifery, 2014; 2: 142-147

[33] Łoś-Rychalska E., Czerwionka-Szaflarska M.: Długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe szeregu omega-3 w diecie kobiet ciężarnych, karmiących, niemowląt i małych dzieci. Gastroenterol. Pol., 2010; 17: 304-312

[34] Parker G., Hegarty B., Granville-Smith I., Ho J., Paterson A., Goki- ert A., Hadzi-Pavlovic D.: Is essential fatty acid status in late pregnancy predictive of postnatal depression? Acta Psychiatr. Scand., 2015; 131: 148-156

[35] Sallis H., Steer C., Paternoster L., Davey Smith G., Evans J.: Perinatal depression and omega-3 fatty acids: a Mendelian randomisation study. J. Affect. Disord., 2014; 166: 124-131

Nie uwierzysz co wyczytałam na temat kwasów omega!
Przewiń do góry